Finansowanie wymiany handlowej

To jedno z narzędzi banku zabezpieczające obrót przedsiębiorców zarówno na rynku krajowym, jak i zagranicznym. Ponieważ akredytywy są instrumentami kredytowymi, do jej uzyskania jest wykorzystywany kredyt importera w jego banku. Akredytywa to zobowiązanie banku w imieniu importera (zagranicznego nabywcy), że płatność zostanie dokonana na rzecz beneficjenta (eksportera), pod warunkiem spełnienia warunków określonych w akredytywie, czego dowodem jest przedstawienie określonych dokumentów. Innymi słowami importer wydziela określony majątek i przeznacza go na spełnienie zobowiązań wobec eksportera. Importer otwiera w banku akredytywę i zabezpiecza środki przeznaczone dla eksportera. Ten otrzyma je dopiero po wysłaniu towaru i wymianie dokumentów z importerem.

Akredytywa to dobry wybór przy nawiązywaniu współpracy z nowym kontrahentem, gdy przedsiębiorca ma wątpliwości co do wywiązania się drugiej strony z umowy czy też jego wypłacalności. Metoda ta chroni również importera, ponieważ dokumenty wymagane do uruchomienia płatności stanowią dowód, że towary zostały wysłane zgodnie z ustaleniami.

Akredytywa stanowi gwarancję dla eksportera, że otrzyma należne mu środki, natomiast importer zyskuje możliwość dokonania zapłaty dopiero po spełnieniu przez dostawcę określonych warunków. Chroni ona więc obie strony umowy przed niespełnieniem warunków zawartej umowy. Minimalizuje ryzyko nieotrzymania zapłaty za towar, opóźnień albo otrzymania niepełnowartościowego materiału. Jest szczególnie opłacalna w przypadku dużych transakcji międzynarodowych.

Jest to usługa płatna, a jej koszty ponosi importer i są one zasadniczo wyższe od kosztów innych metod transferu środków pieniężnych. Jest to spowodowane tym, że na akredytywę zazwyczaj decydują się przedsiębiorcy, którzy eksportują towary o wysokiej wartości. Koszty akredytywy ustala się na podstawie tabeli opłat danego banku, a najczęściej brane są pod uwagę takie czynniki jak wartość danej transakcji i czas trwania umowy. Zazwyczaj ustala się określony procent wartości całego kredyt. Bank otwierający akredytywę może wymagać zabezpieczenia od zlecającego klienta. Może to być np. gwarancja bankowa, poręczenie, kredyt. 

Akredytywa dokumentowa

Dzięki tej akredytywie można rozliczać międzynarodowe i krajowe kontrakty handlowe. Przez otwarcie akredytywy bank importera zobowiązuje się do zapłaty eksporterowi, gdy ten przedstawi dokumenty według ustalonych warunków. Bank nie ma możliwości odwołania swojego zobowiązania.

Kiedy klient otwiera akredytywę w banku, w którym posiada rachunek bankowy, bank, działając w jego imieniu, zobowiązuje się do przekazania określonej kwoty dla dostawcy. Dostawca musi jednak najpierw spełnić wymagania wskazane w akredytywie. Dzięki temu dostawca ma pewność otrzymania zapłaty, a odbiorca gwarancję dostarczenia zamówionych towarów. Jest to rozliczenie bezgotówkowe i działa podobnie jak gwarancja bankowa. Dostawca i odbiorca muszą posiadać rachunki bankowe, nie musi to być jednak ten sam bank. Warunki akredytywy oraz sposób wykonania przez bank zobowiązania wynikającego z jej otwarcia są określane w umowie zlecającej otwarcie akredytywy.

Wykonanie zobowiązania przez bank może być uregulowane na dwa sposoby. Po pierwsze, przekazując środki dostawcy, bank korzysta z finansów zgromadzonych przez odbiorcę na jego rachunku bankowym. Drugim rozwiązaniem jest wykonanie akredytywy z środków własnych banku. W tym przypadku po stronie zlecającego akredytywę powstaje obowiązek spłaty banku (może być to w formie kredytu).

Bardziej skomplikowana forma akredytywy przewiduje zaangażowanie drugiego banku. Potwierdza on zobowiązanie banku pierwszego (otwierającego akredytywę). Wtedy drugi bank staje się ubocznym dłużnikiem dostawcy i odpowiada on za wykonanie akredytywy.

Inna zaawansowana forma akredytywy przewiduje również zaangażowanie drugiego banku, lecz nie potwierdza on akredytywy, a pośredniczy w niej. Bank ten odbiera od eksportera dokumenty uprawniające do wypłaty kwoty akredytywy i kontroluje. Może on również wypłacić dostawcy tę kwotę, a następnie bank odbiorcy musi mu ją zwrócić.

Akredytywa pieniężna

W tym rodzaju akredytywy zawsze występują dwa banki – otwierający akredytywę oraz upoważniony. To drugi bank dokonuje płatności na rzecz uprawnionego. Wówczas, bank otwierający akredytywę zobowiązuje się wobec banku płacącego, że zwróci kwoty wypłacone przez niego dla beneficjenta.

Akredytywa – forma i treść

Dla obu form akredytywy konieczna jest zwykła forma pisemna. Taka forma ma zapewnić stronom przejrzystość umowy i stanowić dowód jej zawarcia, nie wymaga się poświadczenia notarialnego. Umowa akredytywy musi zawierać nazwy i adresy odbiorcy i dostawcy, kwotę i walutę akredytywy oraz wskazanie dokumentów, które musi przedstawić beneficjent by móc żądać wypłaty akredytywy. Najczęściej dokumentami tymi są rachunki, dokumenty przewozowe, polisa ubezpieczeniowa, świadectwa pochodzenia czy certyfikaty. Inne ustalenia należą do swobodnej decyzji stron umowy.