MDDP
Senatorska 18a
00-082 Warszawa
tel. (+48) 22 322 68 88
biuro@mddp.pl
BARTOSZ GŁOWACKI
Partner | Doradca podatkowy
Email: bartosz.glowacki@mddp.pl
Mob.: +48 603 980 382
autor opracowania
NAWIGACJA
Informacje ogólne
Fundacja rodzinna to nowa instytucja wprowadzona do polskiego systemu prawnego w 2023 roku. Jest osobą prawną utworzoną w celu gromadzenia mienia, zarządzania nim w interesie beneficjentów oraz spełniania świadczeń na rzecz beneficjentów.
Szczegółowy cel fundacji rodzinnej określa fundator w statucie fundacji.
Fundacja rodzinna pozwala również zaplanować sukcesję inną, niż dziedziczenie ustawowe czy nawet testamentowe.
Jest to rozwiązanie zastrzeżone wyłącznie dla osób fizycznych – fundatorem może być tylko osoba fizyczna. Beneficjentami fundacji rodzinnej mogą być osoby fizyczne i organizacje dobroczynne.
Proces zakładania fundacji rodzinnej
Fundacja rodzinna powstaje na mocy aktu założycielskiego lub testamentu, które muszą zostać mieć formę aktu notarialnego. Do utworzenia fundacji rodzinnej niezbędne jest także:
- sporządzenie statutu;
- sporządzenie spisu mienia;
- ustanowienie organów fundacji i powołanie członków tych organów;
- pokrycie funduszu założycielskiego w wysokości co najmniej 100 tys. zł;
- wpisanie fundacji do rejestru fundacji rodzinnych.
Funkcjonowanie fundacji rodzinnych
Ustawa pozwala fundatorom na dużą swobodę w określaniu zasad działania fundacji rodzinnej i zarządzania fundacją rodzinną, a także jej celu. Umożliwia to dostosowanie statutu fundacji do specyficznych potrzeb i oczekiwań fundatora.
Organami fundacji rodzinnej są:
- Zarząd;
- Rada nadzorcza;
- Zgromadzenie beneficjentów.
Zarząd fundacji rodzinnej odpowiada za prowadzenie jej spraw, reprezentację oraz realizację celów fundacji rodzinnej.
Statut fundacji rodzinnej może przewidywać utworzenie rady nadzorczej. Utworzenie rady nadzorczej jest obowiązkowe, gdy liczba beneficjentów jest większa niż 25. Rada nadzorcza sprawuje nadzór nad zarządem fundacji w zakresie przestrzegania jej statutu.
Zgromadzenie beneficjentów jest organem stanowiącym fundacji rodzinnej. Zasiadają na nim ci beneficjenci, którym zostało przyznane do tego prawo.
Opodatkowanie fundacji rodzinnych
Co do zasady założenie fundacji rodzinnej oraz przekazanie do niej przez fundatora majątku nie podlega opodatkowaniu CIT ani PCC. Odrębnej oceny wymagają konsekwencje w VAT w przypadku przekazywania do fundacji rodzinnej składnika majątku w odniesieniu do którego przysługiwało odliczenie podatku naliczonego.
Fundacja rodzinna jest zwolniona od CIT, chyba że osiąga ona przychody z niedozwolonej przepisami działalności gospodarczej. W takim przypadku dochody fundacji rodzinnej podlegają opodatkowaniu 25% stawką CIT.
Stawką 19% CIT podlegają opodatkowaniu dochody fundacji rodzinnej z udostępniania mienia wykorzystywanego w działalności gospodarczej przez fundatora, beneficjenta lub podmiot z nimi powiązany.
Fundacja rodzinna jest też podatnikiem podatku od przychodów z budynków.
W pozostałym zakresie fundacja jest zwolniona od CIT, a obowiązek podatkowy w CIT powstaje w momencie dokonywania świadczeń dla beneficjentów lub dystrybucji (świadczeń) kwalifikowanych jako ukryte zyski. W takim przypadku wartość rynkowa świadczeń podlega opodatkowaniu 15% CIT
Wartość świadczeń otrzymywanych przez fundatora i beneficjentów fundacji rodzinnej, będących członkami najbliższej rodziny fundatora, jest zwolniona od PIT. W przypadku innych beneficjentów (dalsza rodzina, osoby trzecie), stawka PIT może wynieść 10% lub 15%.