MDDP
Senatorska 18a
00-082 Warszawa
tel. (+48) 22 322 68 88
biuro@mddp.pl
KATARZYNA KOZAKOWSKA
Partner | Doradca podatkowy
Email: katarzyna.kozakowska@mddp.pl
Mob.: +48 608 581 583
MAGDALENA DYMKOWSKA
Partner
Email: magdalena.dymkowska@mddp.pl
Mob.: +48 501 108 261
autor opracowania
NAWIGACJA
Wstęp
Prowadzenie działalności w sektorze usług budowlanych poza granicami Polski może skutkować powstaniem tzw. zakładu budowlanego. Kwestie związane z opodatkowaniem takiego zakładu reguluje m.in. ustawa o CIT oraz umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a Ukrainą (UPO PL-UA). Przedsiębiorstwa planujące projekty budowlane na Ukrainie powinny dokładnie przeanalizować, czy ich działania spełniają kryteria uznania ich za zakład budowlany. Powstanie takiego zakładu wpływa bowiem na sposób oraz miejsce opodatkowania, co może mieć istotne znaczenie przy kalkulacji kosztów i cen świadczonych usług.
Definicja zakładu i warunki jego powstania
Zakład to stała placówka, przez którą w całości lub części prowadzona jest działalność przedsiębiorstwa. Zgodnie z UPO PL-UA, zakład stanowić mogą m.in. budowa, montaż lub instalacje, jeżeli okres prowadzenia prac przekroczy 12 miesięcy.
Odroczenie momentu uznania za zakład
UPO PL-UA przewiduje możliwość złożenia wniosku o nietraktowanie działalności jako zakładu budowlanego na Ukrainie przez maksymalnie 24 miesiące, lecz uprawnienie to dotyczy wyłącznie wyjątkowych sytuacji.
Prace, które mogą kwalifikować się jako zakład budowlany
Zgodnie z wytycznymi OECD, prace budowlane to nie tylko budowa budynków, ale również infrastruktury, takiej jak drogi, mosty czy kanały. Dotyczy to także prac renowacyjnych i ziemnych. Pojęcie montażu obejmuje zaś instalowanie nowych urządzeń, np. wewnątrz budynków. W przypadku, gdy działalność nie spełnia warunków powstania zakładu (np. prace budowlane na terytorium Ukrainy trwają krócej niż 12 miesięcy), dochody powinny być rozliczane w Polsce.
Okres 12 miesięcy - jak go liczyć?
Jak wskazują polskie organy podatkowe, początek 12-miesięcznego okresu nie jest tożsamy z podpisaniem umowy, lecz z faktycznym rozpoczęciem prac, np. organizacją placu budowy. Zakończenie zaś następuje w momencie formalnego odbioru prac (np. podpisania protokołu odbioru). Jednocześnie, wstrzymanie realizacji prac nie przerywa biegu tego okresu. Ważne jest także, by traktować jako całość prace, które są ze sobą ekonomicznie i geograficznie powiązane, nawet jeśli wykonywane są na podstawie kilku umów. W szczególności, jeżeli prace te realizowane są na rzecz tego samego zleceniodawcy.
Rozliczenie CIT
Dopóki działalność nie spełnia warunków powstania zakładu, podatek dochodowy rozlicza się w Polsce. Jeśli jednak przekroczony zostanie okres wskazany w UPO PL-UA, należy skorygować rozliczenia i opodatkować dochód w kraju, w którym zakład powstał. W przypadku prowadzenia działalności poprzez zakładu na Ukrainie przez polską spółkę, dochody te są zwolnione z opodatkowania w Polsce.
Dodatkowo, obowiązkiem podatników posiadających zagraniczny zakład budowlany jest coroczne załączanie informacji CIT-8/O do deklaracji CIT-8 i wykazania w niej dochodów zwolnionych z opodatkowania w Polsce.
Przypisanie przychodów i kosztów do zakładu
Podatnik musi przypisać zakładowi zyski, które zakład mógłby osiągnąć jako samodzielne przedsiębiorstwo. Możliwe jest także odliczenie kosztów zarządu czy administracyjnych, niezależnie od miejsca ich poniesienia. Należy mieć na uwadze, że na gruncie ustawy o CIT podatnik oraz jego zagraniczny zakład są podmiotami powiązanymi a przypisanie dochodu (straty) do zakładu podlega przepisom o cenach transferowych jako transakcja kontrolowana. Tym samym, podmioty, które są zobowiązane do przygotowania lokalnej dokumentacji cen transferowych powinny zaraportować tę transakcję w formularzu TPR.
Analiza cen transferowych
Przy przypisywaniu dochodów do zakładu stosuje się zasadę ceny rynkowej. Podmioty prowadzące działalność w Ukrainie, ustalając warunki rynkowe, powinny także uwzględniać wpływającą na te warunki sytuację gospodarczą i geopolityczną. W związku z tym, warto rozważyć przygotowanie analizy cen transferowych, która jest jednym z kluczowych narzędzi, które pozwala bronić rynkowego charakteru transakcji w razie ewentualnej kontroli.
Podsumowanie
Działalność budowlana poza granicami Polski wymaga skrupulatnej analizy pod kątem podatkowym, szczególnie w kontekście UPO PL-UA. Właściwe przypisanie dochodów i zgodność z zasadami cen transferowych minimalizuje ryzyko doszacowania podatku oraz innych konsekwencji podatkowych.