SAWARYN I PARTNERZY SPÓŁKA KOMANDYTOWA
Warecka 4/6 lok 6
00-040 Warszawa
tel. +48 537 191 841
kontakt@sawaryn.com
autor opracowania
NAWIGACJA
Wstęp
Szkolenie pracowników z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy (AML) oraz finansowaniu terroryzmu (CFT) jest jednym z kluczowych elementów skutecznego wdrożenia systemu zapobiegania tym przestępstwom w firmach. Dobrze przeszkolony personel to fundament sprawnego działania procedur AML. Szkolenia mają na celu nie tylko przekazanie pracownikom wiedzy na temat obowiązujących regulacji, ale również wykształcenie umiejętności identyfikacji podejrzanych transakcji, właściwej reakcji na zagrożenia oraz znajomości wewnętrznych procedur raportowania.
Dlaczego szkolenia AML są ważne?
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu wymaga szerokiej wiedzy i zaangażowania nie tylko zespołów compliance, ale również wszystkich pracowników, którzy mają styczność z klientami, transakcjami finansowymi czy weryfikacją danych. Brak odpowiedniego przeszkolenia może prowadzić do nieświadomego udziału w praniu pieniędzy, narażając firmę na sankcje prawne i finansowe oraz ryzyko utraty reputacji.
Korzyści z przeprowadzania szkoleń AML obejmują:
- Spełnianie wymogów prawnych – w Polsce, zgodnie z Ustawą o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu z dnia 1 marca 2018 roku, instytucje obowiązane są zobowiązane do przeprowadzania regularnych szkoleń dla swoich pracowników. Jest to kluczowy element w spełnianiu krajowych i międzynarodowych norm prawnych.
- Redukcja ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu – poprzez lepszą identyfikację zagrożeń, firma jest w stanie w porę zareagować na podejrzane działania, co zmniejsza ryzyko zaangażowania w przestępstwa finansowe.
- Poprawa jakości i efektywności pracy – przeszkoleni pracownicy są bardziej świadomi zagrożeń i lepiej przygotowani do wykonywania swoich zadań, co przekłada się na skuteczniejsze wdrażanie procedur AML w codziennej pracy.
- Ochrona reputacji firmy – udział w procederach prania pieniędzy, nawet nieświadomy, może zrujnować reputację firmy. Szkolenie pozwala uniknąć takich sytuacji, chroniąc wizerunek i zaufanie klientów.
Rodzaje szkoleń AML
Szkolenia z zakresu AML mogą przyjmować różne formy w zależności od wielkości firmy, jej struktury organizacyjnej, rodzaju działalności oraz poziomu ryzyka, na jaki jest narażona. Główne typy szkoleń obejmują:
Szkolenia wstępne
To podstawowy rodzaj szkolenia, który powinien być przeprowadzany dla nowych pracowników tuż po rozpoczęciu pracy. Celem jest wprowadzenie ich do zasad AML oraz zapoznanie z wewnętrznymi procedurami i politykami firmy. Na tym etapie pracownicy poznają:
- Podstawowe pojęcia związane z AML, takie jak „pranie pieniędzy”, „finansowanie terroryzmu”, „KYC” (Poznaj Swojego Klienta), „beneficjent rzeczywisty”,
- Główne zasady dotyczące identyfikacji i weryfikacji klientów,
- Najważniejsze regulacje krajowe i międzynarodowe dotyczące AML,
- Systemy monitorowania transakcji i sposoby raportowania podejrzanych działań.
Szkolenie to stanowi bazę wiedzy, którą nowi pracownicy rozwijają w dalszej pracy, zdobywając praktyczne doświadczenie.
Szkolenia cykliczne
Szkolenia cykliczne są przeprowadzane regularnie dla całego personelu, aby przypominać kluczowe zasady i aktualizować wiedzę w miarę zmieniających się regulacji oraz zagrożeń. Dzięki tym szkoleniom pracownicy są na bieżąco z najnowszymi trendami dotyczącymi prania pieniędzy oraz najnowszymi metodami stosowanymi przez przestępców.
Szkolenia cykliczne powinny obejmować:
- Omówienie nowych przypadków prania pieniędzy na świecie, aby pracownicy mieli świadomość aktualnych zagrożeń,
- Aktualizacje przepisów prawnych, np. wprowadzenie nowych regulacji przez FATF lub zmiany w polskim prawodawstwie,
- Przypomnienie i aktualizacja wewnętrznych procedur AML,
- Analiza rzeczywistych przypadków i incydentów, które miały miejsce w firmie, oraz sposób, w jaki zostały one rozwiązane.
Szkolenia dostosowane do ról
Różni pracownicy w firmie mają różne obowiązki i poziomy odpowiedzialności związane z AML. W związku z tym konieczne jest dostosowanie szkoleń do konkretnych ról:
- Pracownicy front-office (kontaktujący się bezpośrednio z klientami) powinni być przeszkoleni w zakresie procedur KYC, identyfikacji beneficjenta rzeczywistego oraz wykrywania podejrzanych zachowań klientów,
- Pracownicy działu compliance muszą znać dokładne przepisy prawne i regulacje dotyczące AML oraz umieć skutecznie monitorować transakcje i prowadzić audyty wewnętrzne,
- Pracownicy działu finansowego powinni mieć wiedzę na temat analizy transakcji oraz umieć rozpoznawać nietypowe operacje finansowe, które mogą wskazywać na pranie pieniędzy,
- Kadra zarządzająca powinna być przeszkolona w zakresie strategii zarządzania ryzykiem oraz nadzoru nad wdrożeniem i przestrzeganiem procedur AML
Szkolenia online i e-learning
W coraz większej liczbie firm, zwłaszcza w dobie pracy zdalnej i globalizacji, szkolenia AML są prowadzone w formie online. E-learning staje się popularnym rozwiązaniem ze względu na swoją elastyczność, możliwość śledzenia postępów pracowników oraz łatwość aktualizowania treści.
Szkolenia online mogą obejmować:
- Interaktywne moduły szkoleniowe, które pozwalają pracownikom uczyć się we własnym tempie,
- Testy sprawdzające wiedzę, które pomagają ocenić poziom zrozumienia przez pracowników,
- Webinaria prowadzone przez ekspertów z zakresu AML, które pozwalają na interakcję i zadawanie pytań.
Kluczowe elementy szkolenia AML
Efektywne szkolenie AML powinno obejmować kilka kluczowych elementów, które zapewnią, że pracownicy będą dobrze przygotowani do wykonywania swoich obowiązków i będą w stanie zidentyfikować potencjalne zagrożenia.
Zasady identyfikacji klientów (KYC)
Jednym z głównych filarów AML jest procedura „Poznaj Swojego Klienta” (KYC). Pracownicy muszą być przeszkoleni w zakresie weryfikacji tożsamości klientów, gromadzenia odpowiednich dokumentów oraz ustalania beneficjentów rzeczywistych w przypadku podmiotów prawnych. Znajomość i stosowanie zasad KYC umożliwia minimalizowanie ryzyka współpracy z klientami o wątpliwej reputacji lub ukrywającymi rzeczywiste źródła swoich środków.
Identyfikacja podejrzanych transakcji
Szkolenia powinny kłaść nacisk na umiejętność rozpoznawania nietypowych lub podejrzanych transakcji. Pracownicy muszą wiedzieć, jakie rodzaje działań mogą budzić podejrzenia, takie jak:
- Transakcje o dużej wartości bez uzasadnienia ekonomicznego,
- Częste wpłaty gotówkowe o niskiej wartości, które mogą sugerować tzw. „smurfing” (działania mające na celu rozbicie większych kwot na mniejsze transakcje),
- Przelewy między krajami o wysokim ryzyku związanym z praniem pieniędzy lub finansowaniem terroryzmu,
- Nietypowe zachowania klientów, np. odmowa dostarczenia wymaganych dokumentów lub niewspółmierne zainteresowanie procedurami raportowania.
Procedury raportowania podejrzanych transakcji
Pracownicy muszą być świadomi, jak postępować w przypadku wykrycia podejrzanych transakcji. Niezbędna jest znajomość procedur wewnętrznych dotyczących raportowania takich sytuacji, jak również odpowiednich organów nadzorczych, do których należy zgłaszać podejrzane przypadki, takich jak Generalny Inspektor Informacji Finansowej (GIIF) w Polsce.
Monitorowanie efektywności szkoleń
Sam fakt przeprowadzenia szkolenia nie gwarantuje jego efektywności. Konieczne jest monitorowanie postępów i sprawdzanie czy pracownicy właściwie stosują zdobytą wiedzę w praktyce.