ALICJA BIEŃ & ALICJA TARKOWSKA KANCELARIE ADWOKACKIE & KANCELARIE PARTNERSKIE
Pawilońska 47
91-487 Łódź, Polska
tel. +48 42 630 40 10
fax +48 42 630 97 00
kancelaria@alicjabien.pl
autor opracowania
NAWIGACJA
Ogólne informacje
Wzór użytkowy to rozwiązanie o charakterze technicznym – nowe i nadające się do przemysłowego zastosowania rozwiązanie o charakterze technicznym, dotyczące kształtu, budowy lub kompozycji rozłącznych elementów należących do przedmiotu o trwałej postaci. Wzór użytkowy podnosi wartość produktu i uważa się za użyteczny, jeśli pozwala na osiągnięcie celu mającego praktyczne znaczenie przy wytwarzaniu lub korzystaniu z wyrobów.
Wzór użytkowy dotyczy przedmiotów materialnych o trwałej postaci, nie można więc poszukiwać ochrony dla rozwiązań dotyczących sposobów prowadzenia lub wykorzystywania substancji. Przykładem wzoru użytkowego może być konkretny model roweru.
Ważne! Pomiędzy wynalazkami a wzorami użytkowymi istnieje zasadnicze podobieństwo – oba dotyczą nowego rozwiązania o charakterze technicznym. Wzór użytkowy, w przeciwieństwie do wynalazku, nie musi jednak charakteryzować się poziomem wynalazczym. Jednocześnie nieoczywiste rozwiązanie będące trwałym wyrobem może być zgłoszone zarówno jako wynalazek, jak i wzór użytkowy. Nie chodzi zatem tutaj o innowacyjność, tylko powinno być to rozwiązanie ułatwiające życie.
Wzorem użytkowym nie może być przedmiot zachowujący stała postać, wyklucza to zatem np., napoje, związki chemiczne, maści itd.
Kryterium uzyskania ochrony
Wzór użytkowy powinien mieć następujące cechy:
– nowość: rozwiązanie nie było wcześniej znane;
– charakter techniczny: można wskazać co najmniej jeden nowy i użyteczny element;
– użyteczność: jest funkcjonalna i ma cel praktyczny;
– musi być przedmiotem o trwałej formie: jest elementem dającym się wyodrębnić z otoczenia.
Na co nie może być udzielone prawo ochronne?
Wzory użytkowe:
– nie mogą być wykorzystywane, ponieważ byłoby to sprzeczne z porządkiem publicznym lub dobrymi obyczajami;
– nie można prawa ochronnego udzielać na odmiany roślin lub rasy zwierząt oraz biologiczne sposoby hodowli roślin i zwierząt, a także inne wytwory uzyskiwane takimi sposobami;
– na sposoby leczenia ludzi i zwierząt również nie ma możliwości uzyskania prawa ochronnego (metody chirurgiczne, diagnostyka)
Zgłoszenie i rejestracja wzoru użytkowego
Zgłoszenie wzorów użytkowych przynosi zdecydowanie dużo korzyści przedsiębiorcom, ale najważniejszym jest możliwość wyłącznego wykorzystywania zgłoszonego wzoru od daty jego zgłoszenia.
Zgłoszenie wzoru może nastąpić stacjonarnie, listownie, elektronicznie – Na platformie usług elektronicznych urzędu patentowego RP.
Oprócz możliwości dokonania tego osobiście, oczywiście, zawsze można skorzystać z pomocy pełnomocnika – nim może być rzecznik patentowy, radca prawny, adwokat, a także osoba świadcząca usługi transgraniczne w rozumieniu ustawy o rzecznikach patentowych. Jeśli zgłaszającym jest osoba fizyczna, może to także być np., rodzic lub małżonek.
Zgłoszenie uważa się za dokonanie w tym samym dniu, w którym wpłynęło do urzędu.
Urząd Patentowy może na wniosek zgłaszającego wydać mu dowód pierwszeństwa, co ma sens w przypadku, gdy o ochronę podobnych wzorów ubiega się kilka osób.
Co powinno zawierać takie zgłoszenie?
– podanie zawierające oznaczenie zgłaszającego, określenie przedmiotu zgłoszenia oraz wniosek o udzielenie prawa ochronnego;
– opis zgłaszanego wzoru użytkowego;
– zastrzeżenie ochronne zawierające zespół cech technicznych niezbędnych do określenia przedmiotu wynalazku;
– skrót opisu wzoru oraz jego charakterystyczne techniczne cechy;
– rysunki, jeśli są potrzebne do zrozumienia wynalazku.
Jeśli wszystkie elementy są zawarte, to urząd nadaje mu datę.
Dokumenty, które powinny zostać załączone:
– dowód pierwszeństwa wraz z oświadczeniem o podstawie korzystania z takiego pierwszeństwa;
– wykaz twórców
– opis oraz zastrzeżenie ochronne podpisane przez zgłaszającego, także skrót opisu;
– zastrzeżenia ochronne określające zastrzegany wzór użytkowy i zawarty w nim wkład technicznych;
– pełnomocnictwa do złożenia dokumentów lub prowadzenia sprawy;
– rysunki;
– potwierdzenie uiszczenia opłaty skarbowej;
Jeśli zgłaszasz wzór użytkowy elektronicznie to opłaty wynoszą 500 złotych, zamiast 550 zł w przypadku listownego zgłoszenia. Także 25 zł za każdą stronę z rysunkami, zastrzeżeniami… jeśli stron jest ponad 20. Wnosi się je na konto urzędu patentowego.
W razie oświadczenia o korzystaniu z pierwszeństwa do opłat dodaje się jeszcze 100 złotych.
W przypadku korzystania z pełnomocnika także powinna być zrobiona opłata skarbowa w wysokości 17 zł na konto miasta stołecznego Warszawy.
W przypadku braków formalnych, Urząd Patentowy wyznaczy termin do ich usunięcia.
W terminie 9 miesięcy od daty pierwszego prawidłowego zgłoszenia zgłaszający otrzyma sprawozdanie o stanie techniki wzoru, na które będzie się powoływał urząd.
Zgłoszenie wynalazku ukazuje się w Biuletynie Urzędu Patentowego, żeby każdy mógł się zapoznać z jego opisem oraz ewentualnie zgłosić jakieś uwagi. Jeśli zgłaszający składa wniosek o wcześniejsze ogłoszenie, to wymaga to dodatkowej opłaty w wysokości 60 złotych.
Urząd publikuje zgłoszenie w ciągu 18 miesięcy od daty pierwszeństwa do uzyskania patentu.
Urząd przeanalizuje zgłoszenie zgłaszającego, aby sprawdzić, czy spełnia ono warunki uzyskania prawa ochronnego oraz oceni ewentualne poprawki wprowadzone przez osobę zainteresowaną. Mianowicie, urząd będzie oceniał według kryterium nowości wzoru oraz jego użyteczności. Podczas badania urząd korzysta z dostępnych mu materiałów, ale także może prosić o dodatkowe dokumenty lub rysunki. Oceniona zostanie także jednolitość zgłoszenia, a mianowicie, czy obejmuje ono jeden wynalazek, w przypadku, gdy ten warunek nie zostaje spełniony, zgłaszający może zostać poproszony o rozdzielenie zgłoszeń.
Nie ma tutaj określonego terminu, ale urząd będzie się starał o jak najszybsze rozpatrzenie zgłoszenia.
Urząd wydaje decyzję odmowną, jeśli zgłaszany wzór nie posiada zdolności ochronnej.
Decyzja o udzieleniu prawa ochronnego jest wydawana w przypadku spełniania wszystkich warunków wymaganych do uzyskania tego prawa. Natomiast trzeba także uiścić opłatę za pierwszy okres ochrony obejmujący pierwsze 3 lata w wysokości 250 złotych w ciągu 3 miesięcy od daty doręczenia wezwania.
Urząd może także umorzyć postępowanie, w razie gdy zgłaszający rezygnuje z postępowania lub nie zastosuje się do wezwania w terminie przypisanym (np., gdy urząd wzywa do poprawienia braków formalnych).
Po uiszczeniu opłaty za pierwszy okres ochronny, urząd patentowy wydaje świadectwo ochronne i ogłasza to w wiadomościach Urzędu Patentowego. W ciągu 6 miesięcy od daty publikacji każdy może wnieść sprzeciw od decyzji. Jeśli uprawniony uzna go za zasadny, to Urząd uchyli prawo ochronne i umorzy postepowanie, natomiast w przypadku nie odniesienia się do sprzeciwu lub uznania go za niezasadny, Prezes Urzędu Patentowego wyznaczy eksperta do rozpatrzenia sprawy.
Za publikację informacji o przyznanym prawie ochronnym powinna zostać uiszczona opłata na konto Urzędu Patentowego w wysokości 70 złotych.
Czas trwania ochrony wynosi 10 lat od daty zgłoszenia wzoru użytkowego. Wzory użytkowe są chronione na poziomie krajowym.