ALICJA BIEŃ & ALICJA TARKOWSKA KANCELARIE ADWOKACKIE & KANCELARIE PARTNERSKIE
Pawilońska 47
91-487 Łódź, Polska
tel. +48 42 630 40 10
fax +48 42 630 97 00
kancelaria@alicjabien.pl
autor opracowania
NAWIGACJA
Ogólne informacje
Wzór przemysłowy to postać wytworu lub jego części, element ozdobny lub estetyczny aspekt przedmiotu. Może składać się z elementów trójwymiarowych, na przykład kształtu lub tekstury obiektu, lub dwuwymiarowych, na przykład wzorów, linii lub kolorów. Jest przeznaczony do ochrony wyglądu zewnętrznego produktu przemysłowego lub rzemieślniczego. Przykładowo dotyczy to takich wytworów, jak: zabawki, wzory graficzne, opakowania, meble itd.
Kryteria uzyskania prawa ochronnego
Aby wzór przemysłowy został skutecznie zarejestrowany, musi spełniać dwa kryteria:
– musi być nowa: nie dostępna wcześniej publicznie i nie mająca identycznego lub prawie identycznego odpowiednika.
– musi mieć indywidualny charakter: odróżniać się od innych wcześniej opublikowanych projektów.
W przypadku zarejestrowania wzoru przemysłowego nabywa się wyłączne prawo do korzystania z tego wzoru w celach handlowych lub zawodowych na całym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Jeżeli ktoś jest uprawniony do wyłącznego korzystania ze wzoru przemysłowego, może zakazać innym wytwarzania, oferowania, wprowadzania do obrotu, importu, eksportu lub używania artykułu, w którym wzór jest zawarty lub zastosowany, lub przechowywania takiego artykułu do takich celów.
Na co się nie uzyska prawa ochronnego?
Wzory, które:
– nie mogą być wykorzystywane ze względu na potencjalną sprzeczność z porządkiem prawnym;
– zawierają oznaczenia takie jak skróty nazw państw, flagi, herby… chyba że zgłaszający otrzymał zgodę na ich używanie;
– zawierają elementy, odnoszące się do elementów religijnych, patriotycznych lub kulturowych, jeśli ich wykorzystywanie obraża czyjeś poczucia.
Ochrona na poziomie pozakrajowym
Na poziomie europejskim, aby uzyskać zarejestrowany wzór wspólnotowy (RCD), należy dokonać zgłoszenia w Urzędzie Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO) w Alicante. Taki wzór jest jednocześnie chroniony we wszystkich krajach UE.
Poziom międzynarodowy wymaga działania w ramach systemu haskiego: wzór musi zostać złożony w Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO) w Genewie. Pozwala to na wybór konkretnych obszarów, w których pożądane jest uzyskanie ochrony ze strony grupy 91 państw.
Zgłoszenie i rejestracja wzoru przemysłowego
Zgłoszenie wzorów użytkowych przynosi zdecydowanie dużo korzyści przedsiębiorcom, ale najważniejszym jest możliwość wyłącznego wykorzystywania w celu zarobkowym lub zawodowym zgłoszonego wzoru od daty jego zgłoszenia.
Rejestracja wzorów przemysłowych odbywa się w oparciu o międzynarodowy system klasyfikacji wzorów przemysłowych prowadzony przez Światową Organizację Własności Intelektualnej (WIPO) – Klasyfikacja Locarno. Możliwe jest również dokonanie indywidualnych zgłoszeń krajowych w urzędach patentowych państw, w których wzór przemysłowy ma być chroniony.
Zgłoszenie wzoru może nastąpić stacjonarnie, listownie, elektronicznie – Na platformie usług elektronicznych urzędu patentowego RP.
Zgłaszać może twórca, współtwórca, zamawiający, pracodawca, ale… Oczywiście, zawsze można skorzystać z pomocy pełnomocnika – nim może być rzecznik patentowy, radca prawny, adwokat, a także osoba świadcząca usługi transgraniczne w rozumieniu ustawy o rzecznikach patentowych. Jeśli zgłaszającym jest osoba fizyczna, może to także być np., rodzic lub małżonek.
Zgłoszenie uważa się za dokonanie w tym samym dniu, w którym wpłynęło do urzędu.
Urząd Patentowy może na wniosek zgłaszającego wydać mu dowód pierwszeństwa, co ma sens w przypadku, gdy o ochronę podobnych wzorów ubiega się kilka osób
Co powinno zawierać takie zgłoszenie?
– nazwisko i imię oraz adres zamieszkania albo nazwę i siedzibę zgłaszającego, numer REGON (jeśli chodzi o osoby prawne i ułomne osoby prawne); nazwisko oraz imię pełnomocnika (jeśli jest); nazwę organu administracji rządowej; nazwisko oraz imię twórcy wzoru;
– wniosek o udzielenie prawa z rejestracji;
– wskazanie podstawy do uzyskania prawa z rejestracji, jeśli zgłaszający to nie twórca;
– spis załączonych dokumentów;
– określenie przedmiotu wraz z ilustracją;
-oświadczenie zgłaszającego, że korzysta z uprzedniego pierwszeństwa (musi wskazać datę i kraj dokonania zgłoszenia)
– wskazanie uprawnionej osoby do odbioru korespondencji.
Urząd następnie wydaje dokument, co potwierdza zgłoszenie.
Dokumenty, które powinny zostać załączone:
– dowód pierwszeństwa wraz z oświadczeniem o podstawie korzystania z takiego pierwszeństwa;
– ilustracje wzoru, opatrzone podpisem osób upoważnionych do reprezentowania zgłaszającego;
– dowód uprawnienia na używanie w obrocie oznaczeń;
– pełnomocnictwa do złożenia dokumentów lub prowadzenia sprawy;
– potwierdzenie uiszczenia opłaty skarbowej;
W przypadku wystąpienia braków formalnych Urząd Patentowy wzywa do ich usunięcia w wyznaczonym do tego terminie.
Jeśli zgłaszasz wzór przemysłowy elektronicznie to opłaty wynoszą 300 złotych. Wnosi się je na konto urzędu patentowego.
W razie oświadczenia o korzystaniu z pierwszeństwa do opłat dodaje się jeszcze 100 złotych.
W przypadku korzystania z pełnomocnika także powinna być zrobiona opłata skarbowa w wysokości 17 zł na konto miasta stołecznego Warszawy.
Zgłoszenie wzoru ukazuje się w Biuletynie Urzędu Patentowego, żeby każdy mógł się zapoznać z jego opisem oraz ewentualnie zgłosić jakieś uwagi. Jeśli zgłaszający składa wniosek o wcześniejsze ogłoszenie, to wymaga to dodatkowej opłaty w wysokości 60 złotych.
Urząd przeanalizuje zgłoszenie zgłaszającego, aby sprawdzić, czy spełnia ono warunki uzyskania prawa ochronnego oraz oceni ewentualne poprawki wprowadzone przez osobę zainteresowaną.
Nie ma tutaj określonego terminu, ale urząd będzie się starał o jak najszybsze rozpatrzenie zgłoszenia.
Decyzja o udzieleniu prawa ochronnego jest wydawana w przypadku spełniania wszystkich warunków wymaganych do uzyskania tego prawa. Natomiast trzeba także uiścić opłatę za pierwszy okres ochrony obejmujący 1, 2 i 3, 4 i 5 rok ochronny w wysokości 150 złotych w ciągu 3 miesięcy od daty doręczenia wezwania. W przeciwnym przypadku ta decyzja ulegnie wygaśnięciu.
Urząd Patentowy następnie wpisuje wzór przemysłowy do rejestru do rejestru wzorów przemysłowych, który jest jawny.
Urząd wydaje świadectwo rejestracji oraz ogłasza rejestrację w wiadomościach urzędu patentowego. Świadectwo to składa się z zaświadczenia o udzieleniu prawa z rejestracji, które wskazuje uprawnionego, numer rejestracji, a także określa przedmiot. Także zawiera opis ochronny.
Za publikację informacji o przyznanym prawie ochronnym powinna zostać uiszczona opłata na konto Urzędu Patentowego w wysokości 70.
Wzór przemysłowy jest chroniony prawem z rejestracji, a czas ochrony wynosi 25 lat od daty zgłoszenia wzoru przemysłowego. Jednak wniosek musi być odnowiony i opłacany regularnie i punktualnie co 5 lat. Brak wpłaty spowoduje utratę prawa do rejestracji.