Zasady uczestniczenia w przetargach – prawo zamówień publicznych

Zamówienia publiczne są udzielane w kilku trybach. Nie ma dowolności wyboru trybu przez zmawiającego, tryb określają przepisy PZP i konkretne zamówienie musi być procedowane według adekwatnego, w świetle przepisów, trybu.

Co do zasady tryby różnią się w zależności od wartości zamówienia, stosownie do progów (unijny, poniżej progu unijnego).

Ustawa rozróżnia wymienione poniżej tryby dla zamówień równych i powyżej progów unijnych, które mają następujący przebieg:

1. przetarg nieograniczony – charakteryzuje się tym, że w odpowiedzi na ogłoszenie o zamówieniu oferty mogą składać wszyscy potencjalni wykonawcy;
2. przetarg ograniczony – różnica w stosunku do powyższego trybu jest taka, że w odpowiedzi na ogłoszenie o zamówieniu wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu mogą składać wszyscy zainteresowani potencjalni wykonawcy, a oferty mogą składać wyłącznie wykonawcy zaproszeni do składania ofert;
3. negocjacje z ogłoszeniem –w odpowiedzi na ogłoszenie o zamówieniu wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu mogą składać wszyscy potencjalnie zainteresowani wykonawcy. Zamawiający dopuszcza do udziału w postępowaniu określonych potencjalnych wykonawców, zapraszając ichdo składania ofert wstępnych, następnie prowadzi z nimi negocjacje w celu ulepszenia treści ofert wstępnych i ofert składanych na etapie negocjacji; po zakończeniu negocjacji Zamawiający zaprasza wykonawców do składania ofert ostatecznych;
4. dialog konkurencyjny –w odpowiedzi na ogłoszenie o zamówieniu wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu mogą składać wszyscy potencjalni wykonawcy. Następnie zamawiający prowadzi dialog z wykonawcami, których zaprosił do udziału, w zakresie zaproponowanych przez nich rozwiązań. Po zakończeniu dialogu zaprasza ich do składania ofert;
5. partnerstwo innowacyjne –w odpowiedzi na ogłoszenie o zamówieniu wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu mogą składać wszyscy zainteresowani wykonawcy. Zamawiający decyduje, których z wykonawców zaprosi do udziału w dalszym etapie postępowania i zaprasza ich do składania ofert wstępnych, w kolejnym kroku prowadzi z nimi negocjacje w celu ulepszenia treści ofert wstępnych i ofert składanych na etapie negocjacji; po zakończeniu negocjacji zaprasza wykonawców do składania ofert na prace badawczo-rozwojowe, których celem jest opracowanie innowacyjnego produktu, usługi lub robót budowlanych. Następnie dokonuje zakupu dostaw, usług lub robót budowlanych będących wynikiem prac badawczo-rozwojowych, na podstawie których dokonano opracowania innowacyjnego produktu, usługi lub robót budowlanych pod warunkiem, że odpowiadają one poziomom wydajności i maksymalnym kosztom uzgodnionym między zamawiającym a wykonawcą lub wykonawcami;
6. negocjacje bez ogłoszenia –zamawiający negocjuje warunki umowy w sprawie zamówienia publicznego z wybranymi przez siebie potencjalnymi wykonawcami, po negocjacjach zaprasza ich do składania ofert, następnie proceduje dalej udzielenie zamówienia;
7. zamówienie z wolnej ręki –zamawiający przeprowadza negocjacje tylko z jednym wykonawcą i po ich przeprowadzeniu udziela mu zamówienia.

Do zamówień poniżej progów unijnych mają zastosowanie następujące tryby:

• podstawowy
• partnerstwa innowacyjnego
• negocjacji bez ogłoszenia
• tryb zamówienia z wolnej ręki.

Tryb podstawowy może przybrać jeden z trzech poniższych wariantów:

1. pierwszy wariant – analogiczny do trybu przetargu nieograniczonego – następuje w sytuacji, gdy potrzeby zamawiającego są w wystarczający sposób sprecyzowane, a tym samym warunki zamówienia nie pozostawiają wątpliwości i nie ma potrzeby prowadzenia negocjacji. Na potrzeby prowadzonego postępowania w tym wariancie zamawiający sporządza Specyfikację Warunków Zamówienia (SWZ), gdyż jest to możliwe już od początku postępowania.
2. drugi wariant – zakłada obligatoryjne sporządzenie SWZ na początku postępowania, a w kolejnym kroku negocjowanie złożonych ofert, jeśli zamawiający przewidział taką możliwość. W takim przypadku zakres prowadzonych negocjacji dotyczy wyłącznie tych elementów treści ofert, które podlegają ocenie w ramach kryteriów oceny ofert i negocjacje te nie mogą prowadzić do zmiany treści SWZ.
3. trzeci wariant zakłada negocjowanie złożonych ofert w celu ich ulepszenia. Zamawiający w pierwszym kroku sporządza opis potrzeb i wymagań, potem prowadzi negocjacje, a w następstwie przeprowadzonych negocjacji sporządza SWZ. Negocjacje nie mogą prowadzić do zmiany minimalnych wymagań dotyczących przedmiotu zamówienia lub realizacji zamówienia, określonych w opisie potrzeb i wymagań. Negocjacje są prowadzone do czasu doprecyzowania lub uzupełnienia wszystkich warunków zamówienia podlegających negocjacjom. W ostatnim kroku potencjalni wykonawcy składają ostateczne oferty.

Tryby partnerstwa innowacyjnego, negocjacji bez ogłoszenia oraz zamówienia z wolnej ręki stosowane w zamówieniach poniżej progów unijnych odpowiadają co do zasady trybom stosowanym w przypadku zamówień dotyczących progów unijnych.

Informacje jak należy złożyć ofertę zawiera dokumentacja dotycząca konkretnego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Należy postępować zgodnie z tymi wytycznymi.

Ofertę składa się przy użyciu środków komunikacji elektronicznej, chociaż przepisy zawierają wyjątki w tym zakresie.

Ofertę składa się w różny sposób, w zależności od tego, czy mamy do czynienia z zamówieniem mieszczącym się w progach unijnych, czy też nie.

Oferta w postępowaniach o wartości równej lub wyższej niż progi unijne musi być sporządzona w formie elektronicznej, czyli jako plik cyfrowy podpisany podpisem kwalifikowanym.

Oferta w postępowaniach o niższej wartości nie musi zawierać podpisu kwalifikowanego.