ALICJA BIEŃ & ALICJA TARKOWSKA KANCELARIE ADWOKACKIE & KANCELARIE PARTNERSKIE
Pawilońska 47
91-487 Łódź, Polska
tel. +48 42 630 40 10
fax +48 42 630 97 00
kancelaria@alicjabien.pl
autor opracowania
NAWIGACJA
Ogólne informacje
Znak towarowy jest oznaczeniem, za pomocą którego towary lub usługi jednego przedsiębiorstwa mogą być odróżniane od towarów lub usług innych przedsiębiorstw i może być wpisany do rejestru znaków towarowych w sposób umożliwiający jednoznaczne i precyzyjne określenie celu udzielonej ochrony. Znakiem towarowy może być w szczególności wyraz, włącznie z nazwiskiem, rysunek, litera, cyfra kolor, forma przestrzenna, w tym kształt towaru lub opakowania.
Uzyskanie prawa ochronnego daje wyłączne prawo na wykorzystywanie znaku w celach handlowych lub zawodowych na całym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Nie jest to to samo, co nazwa handlowa! Nie oznacza samej firmy, ale jej produkt. W rzeczywistości rejestracja znaku towarowego nie jest obowiązkowa. Daje jednak firmie wiele możliwości rozwoju strategii marketingowych.
Każde oznaczenie, które charakteryzuje przedsiębiorcę i wystarczająco odróżnia go od innych może być zarejestrowane jako znak towarowy.
Znaki towarowe są zastrzeżone dla konkretnych towarów lub usług, które są zaliczane do specjalnych klas zgodnie z klasyfikacją międzynarodową – tzw. klasyfikacją nicejską. Klasyfikacja ta obejmuje 45 klas, przy czym towary znajdują się w klasach 1-34, a usługi w klasach 35-45.
Znak towarowy pełni w życiu gospodarczym trzy podstawowe funkcje:
– oznaczenie pochodzenia: znak towarowy musi odnosić się bezpośrednio do konkretnego produktu lub usługi i wskazywać na jego pochodzenie od konkretnego przedsiębiorcy
– wskazanie jakości: wywołanie u konsumentów przekonania, że wszystkie towary lub usługi danej marki mają taką samą jakość
– reklama: rozpowszechnianie i utrwalanie określonego logo w umysłach konsumentów
Kryterium uzyskania prawa ochronnego
– muszą nadawać się do odróżnienia towarów lub usług jednego przedsiębiorstwa od drugich;
– muszą się nadać do przedstawienia w rejestrze znaków.
Na co nie może być udzielone prawo ochronne?
Oznaczenie nie może zostać znakiem towarowym, jeśli:
– nie wskazuje indywidualne cechy;
– jest znakiem używanym powszechnie;
– wprowadzałby konsumentów w błąd co do właściwości i charakteru produktu, jakości i pochodzenia, jak np., znak towarowy zawierający element geograficzny niezgodny z pochodzeniem wyrobu;
– składa się z elementów, które weszły do języka potocznego lub są zwyczajowo używane w uczciwych i utrwalonych praktykach handlowych;
– jest sprzeczne z porządkiem publicznym;
– składa się wyłącznie z kształtu lub innej właściwości towaru, wynikającej z charakteru samego towaru, niezbędnej do uzyskania efektu technicznego lub zwiększającej znacznie wartość towaru;
– zgłoszenie nastąpiło w złej wierze
– elementy o wysokiej wartości symbolicznej, religijnej, patriotycznej czy kulturowej – jeśli uderza w poczucia religijne, patriotyczne lub kulturowe;
– zawiera symbol Rzeczypospolitej Polskiej, znak sił zbrojnych sił porządkowych itp., lub symbole obcego państwa, organizacji międzynarodowej lub jakieś inne urzędowe oznaczenia, a także oznaczenia urzędowo przyjęte w obrocie, jak np., znak bezpieczeństwa, jakości itp;
– stanowi lub odtwarza w swoich zasadniczych elementach nawę odmiany roślin, zarejestrowaną wcześniej w Rzeczypospolitej, na podstawie prawa UE, albo wiążącej Polskę umowy międzynarodowej, przewidujących ochronę praw do odmiany roślin.
Ochrona nie jest przyznawana znakom wykluczonym przez przepisy krajowe, unijne lub międzynarodowe dotyczące oznaczeń geograficznych i tradycyjnych nazw.
Rodzaje znaków towarowych
Najczęstsze rodzaje znaków to.
– znaki werbalne (słowa, zwroty)
– znaki graficzne (rysunki, ornamenty)
– kombinacje elementów słownych i graficznych
Znaki niestandardowe, takie jak dźwięki, hologramy czy znaki multimedialne, np. krótkie filmy, animacje, zyskują na popularności, choć ich skuteczna ochrona bywa trudniejsza. Co ciekawe, możliwe jest zarejestrowanie konkretnego smaku lub aromatu.
Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej udziela praw ochronnych na okres 10 lat od daty dokonania zgłoszenia. Na wniosek uprawnionego, po uiszczeniu odpowiedniej opłaty, prawo ochronne może być przedłużone na kolejne okresy 10-letnie. Nie ma ograniczeń co do liczby możliwych przedłużeń, ale warunkiem dalszej ochrony znaku towarowego jest używanie towarów lub usług objętych rejestracją.
Przedsiębiorca chcą chronić swój znak towarowy, może złożyć indywidualnie zgłoszenia w krajowych urzędach patentowych, jeśli tam planuje chronić znak towarowy.
Ochrona na poziomie pozakrajowym
Na poziomie regionalnym możliwe jest złożenie wniosku w Urzędzie Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO) w Alicante. Dzięki jednemu wnioskowi, można zarejestrować znak towarowy Unii Europejskiej (EUTM), który jest chroniony jednocześnie we wszystkich krajach UE.
Zgłoszenie do Biura Międzynarodowego Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO) umożliwia rejestrację oznaczenia w dowolnej liczbie krajów spośród 123 państw. Zakres ochrony zależy od potrzeb i budżetu firmy.
Zgłoszenie i rejestracja znaku towarowego
Zgłoszenie znaków towarowych przynosi zdecydowanie dużo korzyści przedsiębiorcom, ale najważniejszym jest możliwość odróżnienia swojej produkcji od innych, co się wiąże z ochroną towarów i usług, które są sygnowane danym znakiem. Jest prawem wyłączny i przysługuje tylko właścicielowi.
Zgłoszenie znaku może nastąpić stacjonarnie, listownie, elektronicznie – Na platformie usług elektronicznych urzędu patentowego RP.
Zgłaszać może twórca, współtwórca, zamawiający, pracodawca, ale… Oczywiście, zawsze można skorzystać z pomocy pełnomocnika – nim może być rzecznik patentowy, radca prawny, adwokat, a także osoba świadcząca usługi transgraniczne w rozumieniu ustawy o rzecznikach patentowych. Jeśli zgłaszającym jest osoba fizyczna, może to także być np., rodzic lub małżonek.
Prawo ochronne przysługuje uprawnionemu, czyli temu, kto zgłosił lub osobie, która nabyła od niego prawo do znaku.
Zgłoszenie uważa się za dokonanie w tym samym dniu, w którym wpłynęło do urzędu.
Urząd Patentowy może na wniosek zgłaszającego wydać mu dowód pierwszeństwa, co ma sens w przypadku, gdy o ochronę podobnych wzorów ubiega się kilka osób.
Co powinno zawierać takie zgłoszenie?
W przypadku znaku towarowego, trzeba we wniosku wyrazić go we właściwy sposób, np., jeśli jest literą, rysunkiem czy wizerunkiem, to należy go w takiej formie zamieścić w podaniu. W przypadku niestandardowego znaku, jak w postaci hologramu należy go wyrazić nawet poprzez kilka wizerunków.
Urząd następnie wydaje dokument, co potwierdza zgłoszenie.
Dokumenty, które powinny zostać załączone:
– zgłoszenie w celu uzyskania ochrony na znak towarowy (imię nazwisko zgłaszającego lub pełnomocnika oraz inne ich dane, przedstawienie znaku towarowego itp.)
– dowód pierwszeństwa wraz z oświadczeniem o podstawie korzystania z takiego pierwszeństwa;
-dokument stwierdzający uprawnienie do używania niektórych oznaczeń w znaku towarowym np., symbole państwowe;
– pełnomocnictwa do złożenia dokumentów lub prowadzenia sprawy;
– potwierdzenie uiszczenia opłaty skarbowej;
W przypadku braków formalnych Urząd Patentowy wezwie zgłaszającego do ich usunięcia w wyznaczonym terminie.
Jeśli zgłaszasz znak towarowy elektronicznie to opłaty wynoszą 400 złotych, a tradycyjnie – 450 złotych w jednej klasie towarowej. Także 120 złotych za każdą następną klasę towarową. Wnosi się je na konto urzędu patentowego.
W razie oświadczenia o korzystaniu z pierwszeństwa do opłat dodaje się jeszcze 100 złotych.
W przypadku korzystania z pełnomocnika także powinna być zrobiona opłata skarbowa w wysokości 17 zł na konto miasta stołecznego Warszawy.
Zgłoszenie znaku ukazuje się w Biuletynie Urzędu Patentowego, żeby każdy mógł się zapoznać z jego opisem oraz ewentualnie zgłosić sprzeciw w ciągu 3 miesięcy od ogłoszenia (w przypadku, gdy zgłoszony znak jest podobny do już zarejestrowanego).
Urząd przeanalizuje zgłoszenie zgłaszającego, aby sprawdzić, czy spełnia ono warunki uzyskania prawa ochronnego oraz oceni ewentualne poprawki wprowadzone przez osobę zainteresowaną.
Nie ma tutaj określonego terminu, ale urząd będzie się starał o jak najszybsze rozpatrzenie zgłoszenia.
Urząd wydaje decyzję odmowną, jeśli sprzeciwy wniesione zostały uznane za zasadne.
Decyzja o udzieleniu prawa ochronnego jest wydawana w przypadku spełniania wszystkich warunków wymaganych do uzyskania tego prawa oraz gdy sprzeciwy zgłoszone nie zostały uznane za zasadne.
Termin uzyskania prawa ochronnego w przypadku braku sprzeciwu wynosi około 6 miesięcy.
Natomiast trzeba także uiścić opłatę za pierwszy okres ochrony w wysokości 400 złotych + 400 za każdą klasę towarową.
Urząd wydaje świadectwo ochronne oraz ogłasza przyznanie prawa w wiadomościach urzędu patentowego. Ogłoszenie może być wstrzymane, jeśli się nie uiści potrzebnej opłaty w wysokości 90 złotych. Za publikację informacji o przyznanym prawie ochronnym powinna zostać uiszczona opłata na konto Urzędu Patentowego.
Powyższe ogłoszenie powinno zawierać w szczególności:
– numer prawa ochronnego, datę i numer zgłoszenia, datę ogłoszenia, wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego
– nazwisko oraz imię uprawnionego, miejsce zamieszkania lub siedziba, kod kraju;
– określenie samego znaku;
– wskazanie towarów przyporządkowanych do odpowiednich klas towarowych.
Prawo ochronne na znak towarowy trwa około 10 lat od daty zgłoszenia znaku w Urzędzie patentowym.